Warmtemeters vanaf 2027 op afstand uitleesbaar: wat moet je VME doen?
Heeft jouw appartementsgebouw een collectieve verwarmingsinstallatie? Controleer dan tijdig hoe de individuele verbruiken worden gemeten.
Bestaande warmtemeters en warmtekostenverdelers moeten in Vlaanderen uiterlijk op **1 januari 2027** op afstand uitleesbaar zijn. Als de bestaande toestellen niet geschikt zijn, moeten ze worden aangepast of vervangen.
De deadline nadert snel. Toch betekent dit niet dat iedere VME zonder voorafgaand onderzoek alle meters moet vernieuwen. Een technische inventaris is de juiste eerste stap.
Wat verandert er op 1 januari 2027?
Nieuwe warmtemeters moeten vandaag al zowel ter plaatse als op afstand uitleesbaar zijn.
Voor bestaande warmtemeters en warmtekostenverdelers geldt een overgangstermijn. Tegen 1 januari 2027 moeten ook deze toestellen op afstand kunnen worden uitgelezen.
Anders moeten ze worden aangepast of vervangen door geschikte toestellen.
De regel is definitief goedgekeurd en opgenomen in het Vlaamse Energiebesluit. Het gaat dus niet om een voorstel of verwachte wijziging.
Voor welke appartementsgebouwen is dit relevant?
De verplichting is relevant voor gebouwen met meerdere wooneenheden of verschillende functies waarin de kosten voor verwarming, koeling of warm water over meerdere gebruikers worden verdeeld.
Bij collectieve verwarming staat één centrale installatie in voor de warmteproductie. Dat kan bijvoorbeeld een gemeenschappelijke gasketel, stookolieketel of warmtepomp zijn.
De warmte wordt via leidingen naar de appartementen gebracht. Het individuele verbruik wordt vervolgens geregistreerd met:
een warmtemeter per appartement;
warmtekostenverdelers op de radiatoren;
in bepaalde situaties aanvullende watermeters voor collectief geproduceerd warm water.
De deadline van 1 januari 2027 wordt door de Vlaamse Nutsregulator uitdrukkelijk vermeld voor bestaande warmtemeters en warmtekostenverdelers. Je mag de verplichting dus niet automatisch uitbreiden naar elk type watermeter zonder het concrete systeem te laten beoordelen.
Wat is een warmtemeter?
Een warmtemeter meet hoeveel thermische energie een appartement werkelijk afneemt. Het toestel registreert onder meer de hoeveelheid water die door het verwarmingssysteem stroomt en het temperatuurverschil tussen aanvoer en retour.
Zo’n meter is vooral bruikbaar wanneer de verwarmingsleidingen op één centraal punt het appartement binnenkomen.
Bij nieuwbouw is een individuele warmtemeter in principe het uitgangspunt. Ook na een ingrijpende energetische renovatie gelden doorgaans dezelfde meetregels als bij nieuwbouw.
Wat is een warmtekostenverdeler?
Een warmtekostenverdeler wordt rechtstreeks op een radiator geplaatst. Het toestel meet geen energie in kilowattuur, maar registreert waarden waarmee het aandeel van iedere radiator in het totale verbruik wordt berekend.
Warmtekostenverdelers worden voornamelijk gebruikt in bestaande gebouwen met verticale stijgleidingen. Daar komen de verwarmingsleidingen op verschillende plaatsen het appartement binnen, waardoor één centrale warmtemeter per appartement technisch moeilijker te plaatsen is.
In bestaande gebouwen mogen warmtekostenverdelers onder bepaalde voorwaarden behouden blijven. Ook deze toestellen moeten uiterlijk op 1 januari 2027 op afstand uitleesbaar zijn.
Wat betekent “op afstand uitleesbaar”?
Op afstand uitleesbaar betekent dat de meterstanden kunnen worden verzameld zonder dat iemand het appartement hoeft te betreden.
Dat heeft verschillende voordelen:
bewoners hoeven niet thuis te blijven voor de meteropname;
ontbrekende meterstanden komen minder vaak voor;
schattingen wegens afwezigheid worden beperkt;
de afrekening kan sneller worden voorbereid;
defecten of opvallende verbruiken kunnen vroeger zichtbaar worden;
bewoners kunnen regelmatiger informatie over hun verbruik ontvangen.
Wanneer op afstand uitleesbare meters of warmtekostenverdelers aanwezig zijn, moet de beschikbare verbruiksinformatie in Vlaanderen minstens maandelijks kosteloos aan de eindgebruikers worden verstrekt.
Op afstand uitleesbaar betekent niet noodzakelijk dat iedere bewoner automatisch een uitgebreide mobiele applicatie krijgt. De manier waarop gegevens worden getoond, hangt mee af van het systeem en het contract met het meetbedrijf.
Wie is verantwoordelijk?
Bij collectieve verwarming is er een beheerder van de centrale bron. In een appartementsgebouw is dat doorgaans de VME, vertegenwoordigd door de syndicus.
De beheerder staat onder meer in voor:
het beheer en onderhoud van de centrale installatie;
het laten plaatsen of vervangen van de meters;
de registratie van het individuele verbruik;
de verdeling van de kosten;
duidelijke informatie en afrekeningen voor de gebruikers.
De praktische uitvoering kan worden uitbesteed aan een gespecialiseerd meetbedrijf. Dat bedrijf kan de toestellen plaatsen, meterstanden registreren en individuele afrekeningen opstellen. De VME blijft wel verantwoordelijk voor een correcte organisatie.
Moeten alle toestellen worden vervangen?
Niet noodzakelijk.
Sommige gebouwen beschikken al over elektronische toestellen die op afstand kunnen worden uitgelezen. Andere systemen kunnen mogelijk worden uitgebreid met een communicatiemodule. Bij oudere meters of warmtekostenverdelers kan een volledige vervanging nodig zijn.
Vraag het meetbedrijf daarom om schriftelijk te bevestigen:
welke toestellen aanwezig zijn;
wanneer ze werden geplaatst;
of ze op afstand uitleesbaar zijn;
of ze voldoen aan de regels vanaf 1 januari 2027;
wanneer hun technische levensduur of batterijduur eindigt;
welke aanpassingen eventueel nodig zijn;
wat de eenmalige en periodieke kosten bedragen.
Een duidelijke inventaris voorkomt dat de VME onnodig toestellen vervangt of te laat ontdekt dat werkzaamheden nodig zijn.
Hoe worden de verwarmingskosten verdeeld?
Bij collectieve verwarming bestaan doorgaans vaste en variabele kosten.
De variabele kosten hangen samen met het gemeten verbruik. Wie meer warmte verbruikt, draagt meer bij in dit gedeelte.
De vaste kosten houden onder meer verband met de gemeenschappelijke infrastructuur, warmteverliezen en het beschikbaar houden van de installatie. Die kosten worden verdeeld volgens een vaste verdeelsleutel, bijvoorbeeld de aandelen uit de basisakte.
In Vlaanderen bepaalt de VME welk percentage van de energiekosten variabel wordt verdeeld. Dat variabele gedeelte moet minstens 40% en maximaal 90% bedragen. Het resterende gedeelte wordt als vaste kost beschouwd. Voor collectief warm water worden de energiekosten volledig als variabele kost verdeeld.
De komst van nieuwe meters wijzigt de bestaande kostenverdeling niet automatisch.
Controleer daarom ook:
welke verdeelsleutel in de basisakte staat;
welke beslissing de algemene vergadering eerder nam;
welk vast en variabel percentage wordt toegepast;
of de huidige afrekening voldoet aan de Vlaamse regels;
hoe onderhoud, meterhuur en administratiekosten worden verdeeld.
Praktisch stappenplan voor de VME
1. Vraag een inventaris op
Laat het meetbedrijf bevestigen welke meters en warmtekostenverdelers in het gebouw aanwezig zijn en of ze vanaf 2027 voldoen.
2. Controleer het lopende contract
Kijk na wie eigenaar is van de toestellen, welke huur- of onderhoudskosten worden aangerekend en wanneer het contract eindigt.
3. Vraag tijdig een voorstel
Zijn aanpassingen nodig? Vraag dan een technisch en financieel voorstel met informatie over plaatsing, uitlezing, gegevensbeheer, onderhoud en individuele afrekeningen.
4. Leg het dossier voor aan de algemene vergadering
Als vervanging, een nieuw contract of een belangrijke uitgave nodig is, moet de VME hierover correct beslissen. Bezorg de eigenaars vooraf voldoende informatie over kosten, timing en gevolgen.
5. Controleer de verdeelsleutel
Gebruik de omschakeling om ook het vaste en variabele aandeel van de verwarmingskosten na te kijken.
6. Informeer bewoners
Laat bewoners tijdig weten of toegang tot hun appartement nodig is, wanneer de werkzaamheden plaatsvinden en hoe zij hun verbruiksgegevens zullen ontvangen.
Wacht niet tot december
Veel gebouwen werken met dezelfde gespecialiseerde meetbedrijven. Naarmate de deadline dichterbij komt, kunnen planning, levering en plaatsing moeilijker worden.
Vlaamse cijfers tonen dat veel gemelde meters al op afstand uitleesbaar zijn, maar dat betekent niet automatisch dat ieder appartementsgebouw in orde is. De VME moet haar eigen installatie en contract controleren.
Conclusie
De deadline van 1 januari 2027 vraagt geen overhaaste vervanging, maar wel een tijdige controle.
Laat eerst vaststellen welke toestellen aanwezig zijn en of ze voldoen. Bekijk daarna samen met het meetbedrijf de technische oplossing, de kosten, het contract en de communicatie naar bewoners. Controleer tegelijk of de verwarmingskosten volgens een correcte vaste en variabele verdeelsleutel worden afgerekend.
Bij Geel-Blauw Syndicus zorgen we voor een duidelijke afstemming tussen de VME, het meetbedrijf en de mede-eigenaars. Zo blijft de verwarmingsafrekening transparant en komt het gebouw tijdig in orde.
Heb je vragen over de warmtemeters of de verdeling van de verwarmingskosten in jouw appartementsgebouw? Neem gerust contact met ons op. We bekijken samen welke controle of beslissing nodig is.
---
Geel-Blauw Syndicus is actief als syndicus in Sint-Truiden en Hasselt en begeleidt daarnaast VME's in de ruime regio, waaronder Alken, Borgloon, Gingelom, Heers, Herk-de-Stad, Halen, Diepenbeek, Kortessem, Nieuwerkerken, Tongeren-Borgloon , Wellen, Tienen, Genk en Leuven. Heb je vragen over het verplichte asbestattest voor de gemene delen of zoek je een professionele syndicus voor jouw appartementsgebouw? Dan helpen we je graag verder.
Opmerkingen